5510 sayılı Kanun'un 14. maddesinde 'Meslek hastalığı'nın tanımı ve tespiti düzenlenmiştir. Meslek hastalığının, sigortalının işten ayrıldıktan sonra meydana çıkması halinde haklardan yararlanma şartı ve Kurum Sağlık Kurulu'nun bu konudaki belirleyici rolünü tartışınız. Ayrıca, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresinin aşılmasına rağmen hastalığın meslek hastalığı sayılabilmesi için aranan 'Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu' onayı ilkesini ele alınız.
5510 sayılı Kanun'un 14. maddesi, meslek hastalığını 'sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleri' olarak tanımlar. Tespiti için Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurulu raporu ve tıbbi belgelerin incelenmesi, gerektiğinde işyerindeki çalışma şartlarının denetim raporlarıyla incelenmesi ve en nihayetinde Kurum Sağlık Kurulu tarafından onaylanması şarttır. **İşten Ayrıldıktan Sonra Ortaya Çıkma:** Meslek hastalığının işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkması halinde haklardan yararlanabilmek için, 'eski işinden fiilen ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen süreden daha uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır' (5510 SK Madde 14, üçüncü fıkra). Bu 'yükümlülük süresi', hastalığın mesleki maruziyetle olan nedensellik bağının makul bir süre içinde devam ettiğini varsayar ve bu süreyi aşan durumlarda nedensellik bağının zayıfladığı veya ortadan kalktığı kabul edilir. **Kurum Sağlık Kurulu'nun Rolü:** Kurum Sağlık Kurulu, raporları ve belgeleri inceleyerek hastalığın mesleki nedenlere dayanıp dayanmadığına, iş göremezlik veya engellilik oranına karar veren yetkili mercidir. Tıbbi ve mesleki bilgileri birleştirerek bir değerlendirme yapar. **Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Onayı:** En kritik durumlardan biri, 'Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık Kurumun veya ilgilinin başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir' hükmüdür (5510 SK Madde 14, dördüncü fıkra). Bu istisnai hüküm, yükümlülük süresi aşılsa dahi, hastalığın kesin olarak mesleki kaynaklı olduğunun bilimsel ve tıbbi bulgularla ispatlanabildiği durumlarda sigortalının mağduriyetini önlemeyi amaçlar. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu, sistemdeki en üst düzeyde tıbbi uzmanlık ve yargısal niteliğe sahip kurul olarak, bu tür ihtilaflı ve özel durumlar hakkında son kararı verme yetkisine sahiptir. Bu ilke, esneklik ve hakkaniyet sağlamayı hedefler. (5510 Sayılı Kanun Madde 14, 5510 SK Madde 58)