Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atmaya ilişkin geçici 16. maddeyi iptal ederken, kuralın kamu kaynaklarının korunması ve icranın iadesinde yaşanabilecek sorunların önlenmesi gibi meşru amaçlara dayandığını kabul etmiştir. Meşru bir amaca dayanmasına rağmen kural neden Anayasa'ya aykırı bulunmuştur?

Bir kuralın meşru bir amaca dayanması, onun Anayasa'ya uygun olması için yeterli değildir. Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca, temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamanın aynı zamanda 'ölçülü' olması gerekir. AYM (E.2021/127, K.2022/85), kuralın meşru amaçlarını kabul etmekle birlikte, bu amaçlara ulaşmak için seçilen aracın (tazminatın ödenmesini kesinleşme şartına bağlamak) orantısız olduğuna karar vermiştir. Aykırılığın nedeni şudur: Kural, idarenin zaten hukuka aykırı olan bir eylemiyle (kamulaştırmasız el atma) mağdur ettiği bir vatandaşa, bu mağduriyeti giderecek olan tazminatın ödenmesini yıllarca geciktirerek aşırı bir külfet yüklemektedir. Mahkeme, kamu yararı (kamu kaynaklarının korunması) ile bireyin mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi, birey aleyhine katlanılamaz derecede bozduğu için kuralı 'ölçüsüz' bulmuş ve iptal etmiştir. Yani, amaç meşru olsa da, amaca ulaşmak için seçilen araç orantısızdır.