Anayasa Mahkemesi'nin kamulaştırmasız el atma tazminatlarının icrasına ilişkin iptal kararında (E.2021/127), iptal edilen kuralın Anayasa'nın 153. maddesiyle ilgisinin görülmemesinin sebebi ne olabilir?

Anayasa'nın 153. maddesi, Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliğini, bağlayıcılığını ve geriye yürümezliği gibi temel ilkeleri düzenler. Başvuran mahkemeler, iptal edilen kuralın, daha önce Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş benzer düzenlemelerin yeniden yasalaştırılması olduğunu, bunun da AYM kararlarının bağlayıcılığına (Anayasa m. 153) aykırı olduğunu ileri sürmüşlerdir. Ancak Anayasa Mahkemesi, bu iddiayı doğrudan Anayasa'nın 153. maddesi yönünden değil, 'hukuk devleti' ve 'hukuki güvenlik' ilkeleri (Anayasa m. 2) çerçevesinde değerlendirmeyi tercih eder. Çünkü AYM'nin bir kanunu iptal etmesi, yasama organının aynı konuda, farklı içerik ve gerekçelerle yeni bir düzenleme yapmasını mutlak olarak engellemez. Ancak bu yeni düzenlemenin de Anayasa'ya uygun olması gerekir. Mahkeme, kuralı doğrudan doğruya mülkiyet ve adil yargılanma hakları açısından Anayasa'ya aykırı bularak iptal ettiği için, 153. maddeye aykırılık iddiasını ayrıca incelemeye gerek görmemiş ve bu nedenle ilgisi bulunmadığına karar vermiştir. İhlal zaten diğer maddelerden tespit edilmiştir.