Anayasa Mahkemesi'nin 2022/44 K. sayılı kararında incelenen CMK Geçici m. 5/1-d'deki 'hükme bağlanmış' ibaresi, ceza muhakemesi evreleri açısından ne anlama gelmektedir ve bu ibarenin iptal edilmesi neden önemlidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #58519

AYM'nin yorumuna göre, CMK Geçici m. 5/1-d'de geçen 'hükme bağlanmış' ibaresi, ilk derece mahkemesi tarafından hakkında bir hüküm (mahkumiyet, beraat vb.) verilmiş ancak bu hüküm henüz kanun yolu (istinaf/temyiz) denetiminden geçerek 'kesinleşmemiş' olan dosyaları ifade etmektedir. Kovuşturma evresi, iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar devam eden süreci kapsasa da, kanun koyucu 'kovuşturma evresine geçilmiş' ve 'hükme bağlanmış' şeklinde ayrı ibareler kullanarak bu ayrımı yapmıştır. Bu ibarenin iptal edilmesi önemlidir, çünkü iptal edilmeseydi, ilk derece mahkemesince mahkumiyetine karar verilen bir sanık, dosyası istinaf veya temyiz aşamasındayken yürürlüğe giren ve cezasını azaltacak olan seri muhakeme usulü gibi lehe bir düzenlemeden yararlanamayacaktı. İptal kararı, lehe kanunun, hüküm kesinleşene kadar yargılamanın her aşamasındaki sanıklar için uygulanması gerektiğini güvence altına almıştır.