Anayasa Mahkemesi'nin kamulaştırmasız el atma tazminatlarının icrasına ilişkin iptal kararında (E.2021/127), iptal edilen kuralın 4/11/1983 tarihinden sonraki el atmaları kapsaması, Anayasa'nın 46. maddesi açısından nasıl bir anlam taşımaktadır?

Kuralın 4/11/1983 tarihinden sonraki el atmaları kapsaması, bu tarihte yürürlüğe giren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'ndan sonra da idarelerin hukuka aykırı şekilde kamulaştırmasız el atma eylemlerine devam ettiğini göstermektedir. Anayasa'nın 46. maddesi, idarelere kamu yararı için özel mülkiyete müdahale etme yetkisi verirken, bunu 'gerçek karşılığını peşin ödeme' ve 'kanunda gösterilen usul ve esaslara uyma' gibi sıkı şartlara bağlamıştır. İptal edilen kural, Anayasa'nın 46. maddesindeki bu güvencelere aykırı olarak gerçekleştirilen bir haksız fiilin (kamulaştırmasız el atma) sonuçlarının giderilmesini daha da zorlaştıran bir nitelik taşıyordu. AYM, idarenin Anayasa'ya aykırı bu eyleminin sonuçlarının, yine Anayasa'daki mülkiyet ve adil yargılanma hakkı güvencelerini ihlal edecek şekilde geciktirilemeyeceğine hükmetmiştir. Bu, Anayasa'nın 46. maddesindeki usule uyulmamasının yarattığı ihlalin, ikincil bir ihlale (tazminatın geç ödenmesi) yol açamayacağı anlamına gelir.