Seri muhakeme usulünün geriye yürümesine ilişkin AYM kararında, lehe kanunun geçmişe yürümesi ilkesinin 'maddi ceza hukuku kuralları bakımından geçerli olduğu, seri muhakemenin ise bir muhakeme kuralı olduğu' yönündeki karşı oy argümanı, ceza hukuku dogmatiğindeki 'karma nitelikli normlar' teorisi açısından nasıl değerlendirilebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #58500

Bu karşı oy argümanı, ceza hukuku dogmatiğindeki klasik ayrımı (maddi hukuk-usul hukuku) temel almaktadır. Bu ayrıma göre, usul kuralları derhal uygulanır, maddi hukuk kuralları ise lehe ise geçmişe yürür. Ancak modern ceza hukuku dogmatiğinde, hem usul hem de maddi hukuk özellikleri taşıyan 'karma nitelikli normlar' teorisi kabul edilmektedir. Zamanaşımı, erteleme, koşullu salıverme gibi kurumlar bu niteliktedir. Seri muhakeme usulü de, bir yargılama yöntemi olmasıyla usul hukuku, ancak cezada indirim gibi doğrudan bir sonuç doğurmasıyla maddi ceza hukuku niteliği taşır. AYM'nin çoğunluk görüşü, bu 'karma nitelikli normlar' teorisine uygun bir yaklaşım sergileyerek, kuralın şekli niteliğine değil, doğurduğu maddi sonuca (lehe olup olmadığına) bakmıştır. Karşı oy ise bu karma niteliği göz ardı ederek kuralı salt bir usul hukuku normu olarak değerlendirmekte ve bu nedenle eleştirilmektedir. AYM, bir normun maddi sonuçları ağır basıyorsa, o norma maddi ceza hukuku ilkelerinin uygulanması gerektiğini kabul etmiştir.