İİK m. 332'de düzenlenen 'borçlunun kendisini aciz duruma düşürmesi' suçunda, 'ağır faiz almak suretiyle zaafından istifade etmiş olan alacaklıların şikayet hakkı yoktur' hükmü, ceza hukukunun hangi genel ilkesinin bir yansımasıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #58462

Bu hüküm, hukukun genel ilkelerinden olan 'nemo auditur propriam turpitudinem allegans' (hiç kimse kendi kusuruna dayanarak hak iddia edemez) veya 'temiz eller' ilkesinin ceza hukukuna özgü bir yansımasıdır. Kanun koyucu, borçlunun basiretsiz veya hileli eylemlerini cezalandırırken, alacaklının da bu duruma katkıda bulunup bulunmadığını gözetmektedir. Borçlunun zaafından (mali sıkıntısından) faydalanarak ona ağır faizle borç veren (tefecilik olarak da nitelendirilebilecek) bir alacaklının, borçlunun bu borçları ödeyemeyip acze düşmesi üzerine şikayette bulunmasını, hukuken ve ahlaken korunmaya değer bir davranış olarak görmemiştir. Burada, alacaklının kendisi de hukuka veya ahlaka aykırı bir eylemle (sömürü) uyuşmazlığın bir parçası olduğu için, kanun ona ceza davası açma ve borçluyu cezalandırtma hakkını tanımamaktadır. Bu, bir nevi 'mağdurun kusuru'nun şikayet hakkını ortadan kaldırdığı özel bir durumdur.