Danıştay 9. Dairesi'nin 2008/4610 sayılı kararına göre, icra dairesince tahsil edilen 'tahsil harcının' iadesi istemiyle açılan davada görevli mahkeme neden vergi mahkemesidir? İcra mahkemesinin bu tür bir uyuşmazlığa bakamamasının gerekçesi nedir?

Görevli mahkemenin vergi mahkemesi olmasının nedeni, 'icra tahsil harcının' hukuki niteliğidir. Danıştay'a göre, harçlar, Anayasa'nın 73. maddesi kapsamında 'mali yükümlülük' niteliğindedir. İcra dairesi, bu harcı Hazine adına, sorumlu sıfatıyla tahsil etmektedir. Dolayısıyla, haksız veya usulsüz tahsil edildiği iddiasıyla iadesi istenen bir mali yüküme ilişkin uyuşmazlık, 2576 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca vergi mahkemesinin görev alanına girmektedir. İcra mahkemesinin bu uyuşmazlığa bakamamasının gerekçesi ise, davanın konusunun icra müdürlüğünün bir takip işlemiyle (örneğin haciz, satış) ilgili bir şikayet (İİK m. 16) olmamasıdır. Dava, icra işleminin usulsüzlüğüne değil, bu işlem nedeniyle Hazine adına alınan harcın hukuka aykırılığına ilişkindir. Bu, bir vergilendirme işlemi niteliğinde olduğundan, çözüm yeri icra mahkemesi değil, idari yargı içindeki vergi mahkemesidir.