Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma tazminatlarının kesinleşmeden icra edilememesini öngören kuralı iptal ederken, 'hukuka aykırı fiili durumun ortadan kaldırılması' kavramını nasıl yorumlamıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #58378

Anayasa Mahkemesi, 'hukuka aykırı fiili durumun ortadan kaldırılması'nın sadece mahkemenin tazminata hükmetmesiyle gerçekleşmeyeceğini, hükmedilen bu bedel ve tazminatların 'bir an evvel hak sahiplerine ödenmesi' ile tamamlanacağını vurgulamıştır (AYM, E.2021/127, K.2022/85, § 65). Mahkemeye göre, kamulaştırmasız el atma, idarenin Anayasa ve kanunlara aykırı bir eylemidir ve bu eylemle yaratılan fiili durumun tasfiyesi, mülkiyet hakkı ihlal edilen kişinin zararının tam olarak telafi edilmesini gerektirir. Tazminat ödenmediği sürece, ihlal ve hukuka aykırı durum devam etmektedir. Kararın icrasını kesinleşme şartına bağlamak, bu telafiyi geciktirerek ve zorlaştırarak hukuka aykırı durumun devamına yol açmakta ve gerçek anlamda bir tasfiyeyi engellemektedir. Bu yorum, mahkeme kararının icrasını, hakkın özünün bir parçası olarak görmektedir.