2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen ve AYM tarafından iptal edilen geçici 16. madde, kamulaştırmasız el atma davalarında verilen tazminat kararlarının icrasını hangi şarta bağlamaktaydı ve bu şart Anayasa'nın hangi temel ilkelerine aykırı bulunmuştur?

İptal edilen geçici 16. madde, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan bedel ve tazminata ilişkin mahkeme kararlarının icrasını, bu kararların 'kesinleşmesi' şartına bağlamaktaydı. Ayrıca, kuralın yürürlüğe girmesinden önce kesinleşmemiş kararlara dayanılarak başlatılmış olan icra takiplerinin de durdurulmasını öngörüyordu. Anayasa Mahkemesi (E.2021/127, K.2022/85 sayılı kararıyla), bu düzenlemeyi Anayasa'nın 13. (ölçülülük), 35. (mülkiyet hakkı), 36. (adil yargılanma hakkı kapsamında mahkeme kararlarının icrası hakkı) ve 46. (kamulaştırma) maddelerine aykırı bulmuştur. Aykırılığın temel nedeni, idarenin zaten hukuka aykırı olan bir eylemi (kamulaştırmasız el atma) neticesinde hükmedilen tazminatın ödenmesini daha da geciktirerek mülk sahibine aşırı ve orantısız bir külfet yüklemesi, böylece kamu yararı ile birey hakkı arasındaki adil dengeyi bozmasıdır. Ayrıca, devam eden icra takiplerini durdurarak geçmişe etkili bir düzenleme getirmesi 'hukuki güvenlik' ilkesini ihlal etmiştir.