Anayasa Mahkemesi'nin, seri muhakeme usulünün geçmişe etkili uygulanmamasını Anayasa'ya aykırı bulduğu 21.04.2022 tarihli kararında, ceza muhakemesi kuralı olan bu usulün neden TCK m.7/2 kapsamında bir 'lehe kanun' olarak değerlendirildiğini açıklayınız.

Anayasa Mahkemesi (AYM, 2020/87 E., 2022/44 K.), seri muhakeme usulünün her ne kadar bir muhakeme hukuku kurumu olsa da, uygulanması halinde cezada yarı oranında indirim (CMK m.250/4) gibi doğrudan maddi ceza hukukuna etki eden sonuçlar doğurduğunu tespit etmiştir. AYM, bir kuralın yer aldığı kanuna (CMK) bakılmaksızın, doğurduğu sonuçlar itibarıyla failin lehine bir durum yaratıp yaratmadığına odaklanmıştır. Ceza miktarını azaltan veya cezanın niteliğini lehe değiştiren her türlü düzenlemenin, 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesinin bir gereği olarak, geçmişe etkili uygulanması gerektiği kabul edilmiştir. Bu yaklaşım, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin Scoppola/İtalya kararındaki, ceza miktarını azaltan yargılama usulü kurallarının da fail lehine geçmişe etkili uygulanması gerektiği yönündeki içtihadıyla da paraleldir. Dolayısıyla, usul kuralı olmasına rağmen maddi sonuçları nedeniyle 'lehe kanun' olarak değerlendirilmiştir.