Soruşturma aşamasında, tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edilen ve sorgusu yapılamadan serbest bırakılan bir şüpheli hakkında, aynı fiil ve aynı delillere dayanılarak Cumhuriyet savcısının kararıyla yeniden yakalama işlemi uygulanabilir mi? CMK m. 91/5'in bu duruma etkisi nedir?
Hayır, bu durumda şüpheli hakkında aynı fiil ve aynı delillere dayanılarak yeniden yakalama işlemi uygulanamaz. Bu durum, CMK m. 91/5'teki yasağın açık bir ihlali olur. CMK m. 91/5, 'Gözaltı süresinin dolması veya sulh ceza hâkiminin kararı üzerine serbest bırakılan kişi hakkında...' diyerek, yasağın uygulama alanını iki duruma bağlamıştır: 1. Gözaltı süresinin dolması nedeniyle serbest bırakılma. 2. Sulh ceza hakiminin kararı üzerine serbest bırakılma. Sorudaki olay, ikinci duruma girmektedir. Şüpheli, sulh ceza hakiminin önüne çıkarılmış ve hakim, (sorgu yapmadan serbest bırakması usulen hatalı olsa da) nihayetinde bir 'serbest bırakma' kararı vermiştir. Bu andan itibaren, CMK m. 91/5'in koruması devreye girer. Bu kurala göre, aynı kişi hakkında, yakalamaya neden olan aynı fiille ilgili olarak yeniden bir yakalama işlemi yapılabilmesi için iki kümülatif (birlikte aranan) şartın gerçekleşmesi gerekir: 1. **Yeni ve Yeterli Delil Elde Edilmesi:** İlk serbest bırakma kararından sonra, şüpheyi ciddi şekilde artıran yeni bir delilin ortaya çıkması gerekir. Mevcut delillerin yeniden değerlendirilmesi yeterli değildir. 2. **Cumhuriyet Savcısının Kararı Olması:** Bu yeni ve yeterli delile dayansa bile, yakalama işlemi ancak Cumhuriyet savcısının yazılı kararıyla yapılabilir. Kolluk re'sen hareket edemez. Somut olayda, 'aynı fiil ve aynı delillere' dayanılarak yeniden yakalama yapılmak istendiği için, 'yeni ve yeterli delil' şartı gerçekleşmemiştir. Bu nedenle, Cumhuriyet savcısının kararı olsa bile, yapılacak yeni bir yakalama işlemi hukuka aykırı olur ve 'non bis in idem' ilkesini (aynı fiilden dolayı tekrarlanan müdahale yasağı) ihlal eder. Bu şekilde yapılan bir yakalama ve sonrasında alınan gözaltı veya tutuklama kararları da hukuka aykırı hale gelir.