Bir özel güvenlik görevlisi, görevli olduğu hastanede bir terör saldırısını önlemeye çalışırken yaralanmış ve %60 oranında çalışma gücü kaybına uğramıştır. Bu görevli, hem 'vazife malulü' sayılmak hem de 'gazi' unvanı almak için başvuruda bulunmuştur. Mevcut hukuk düzeninde bu taleplerin karşılanıp karşılanamayacağını, 'vazife malullüğü' ve 'gazilik' statülerinin hukuki dayanakları ve aralarındaki farklar açısından analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #57944

Mevcut hukuk düzeninde, bu özel güvenlik görevlisinin her iki talebinin de karşılanması mümkün değildir. Bunun temel nedeni, her iki statünün de belirli kanunlarla tanımlanmış olması ve özel güvenlik görevlilerinin hukuki statüsünün bu tanımların dışında kalmasıdır. **Vazife Malullüğü Statüsü Açısından Analiz:** - **Hukuki Dayanak:** Vazife malullüğü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesinde düzenlenmiştir. - **Kapsam:** Bu madde, vazife malullüğünün, aynı kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar, yani 'Devlet memurları' ve kanunda sayılan diğer kamu görevlileri için uygulanacağını açıkça belirtir. - **Sonuç:** Özel güvenlik görevlisi, 5188 sayılı Kanun uyarınca özel hukuk iş sözleşmesiyle çalışan bir 'işçi' olup, 5510 sayılı Kanun'a göre 4/a kapsamında sigortalıdır. 4/c kapsamında olmadığı için, vazife malullüğüne ilişkin hükümlerden yararlanamaz. Onun durumu, bir 'iş kazası' olarak değerlendirilir ve 4/a sigorta kolundan iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında kendisine 'sürekli iş göremezlik geliri' bağlanır. Ancak bu, 'vazife malullüğü aylığı' ile aynı statüde ve aynı mali haklara sahip değildir. **Gazilik Statüsü Açısından Analiz:** - **Hukuki Dayanak:** Gazilik, 2847 sayılı Kanun'da 'muharip gazi' ve 'malul gazi' olarak tanımlanmıştır. - **Kapsam:** Her iki tanım da statüyü 'Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensupları' ile sınırlandırmıştır. 'Malul gazi', bu personelin terörle mücadelede yaralanarak engelli hale gelmesini ifade eder. - **Sonuç:** Özel güvenlik görevlisi, bu askeri kurumlardan birinin mensubu olmadığı için, kanuni tanım gereği 'gazi' sayılmaz ve bu unvanı alamaz. Özetle, 'vazife malullüğü' sosyal güvenlik hukukuyla ilgili bir statü olup memurlara özgüdür. 'Gazilik' ise daha çok bir onur unvanı olmakla birlikte belirli sosyal haklar getiren ve askeri personele özgü bir statüdür. Özel güvenlik görevlisi, işçi statüsünde olduğu için her iki statünün de dışında kalmaktadır. Bu durumun değiştirilmesi, ancak metinde bahsedilen kanun teklifleri gibi yasal düzenlemelerle mümkündür.