Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2018/5292 K. sayılı kararında, davalılardan birinin yasal cevap süresi geçtikten sonra yetki itirazı içeren bir dilekçe vermesi, mahkeme tarafından dikkate alınmamıştır. Bu durum, HMK m. 127 ve m. 19/2 hükümleri çerçevesinde neden doğrudur? Süresinden sonra verilen cevap dilekçesinin hukuki akıbeti ne olur?

Mahkemenin, davalının yasal cevap süresi geçtikten sonra verdiği dilekçedeki yetki itirazını dikkate almaması, HMK'nın emredici usul kuralları gereği doğrudur. Bu durumun hukuki dayanakları şunlardır: 1. **Cevap Süresi (HMK m. 127):** HMK m. 127/1, cevap dilekçesini verme süresinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren 'iki hafta' olduğunu amir bir hükümle düzenlemiştir. Bu süre, kanuni ve kesin bir süredir. Taraflar veya mahkeme bu süreyi değiştiremez (ancak mahkeme bir defaya mahsus ek süre verebilir). 2. **Yetki İtirazının İleri Sürülme Zamanı (HMK m. 19/2):** HMK m. 19/2, yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının 'cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiğini' belirtir. Bu, yetki itirazının bir 'ilk itiraz' olmasının (HMK m. 116) bir sonucudur ve ilk itirazların tümünün cevap dilekçesinde ileri sürülmesi zorunludur (HMK m. 117/1). **Süresinden Sonra Verilen Cevap Dilekçesinin Hukuki Akıbeti:** - **Savunmalar Açısından:** Davalı, süresi geçtikten sonra bir cevap dilekçesi verirse, bu dilekçedeki savunmaları ve delilleri, 'savunmanın genişletilmesi yasağı' (HMK m. 141) kapsamında değerlendirilir. Davacı, bu savunmaların dikkate alınmasına açıkça muvafakat etmezse, mahkeme bu dilekçeyi ve içindeki savunmaları dikkate alamaz. Davalı, cevap dilekçesi vermeyerek 'inkar' etmiş sayılır. - **İlk İtirazlar (Yetki İtirazı) Açısından:** Süresinden sonra verilen bir cevap dilekçesinde ileri sürülen 'ilk itirazlar' ise hiçbir şekilde dikkate alınmaz. Çünkü ilk itirazlar, savunmanın genişletilmesi yasağının istisnası olan 'ıslah' yoluyla dahi sonradan ileri sürülemez. Yetki itirazı hakkı, cevap süresinin geçmesiyle birlikte düşer. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin kararında da, davalının yasal cevap süresi geçtikten sonra (13/11/2014'te tebliğ alıp 15/12/2014'te dilekçe vererek) yetki itirazında bulunması, bu hakkın süresinde kullanılmadığı anlamına gelir. HMK m. 19/4 uyarınca, bu durumda 'davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir' ve mahkemenin bu itirazı dikkate almayarak işin esasına girmesi gerekir. Karardaki değerlendirme bu nedenle hukuka uygundur.