Bir soruşturmada şüpheli sayısının fazla olması nedeniyle, sulh ceza hakimliğinin birden fazla şüpheliyi aynı anda duruşma salonuna alarak sorgularını yapması, metinde neden 'soruşturmanın gizliliği ve delillerin korunmasına aykırı' olarak nitelendirilmiştir? Bu uygulamanın, şüphelilerin savunma hakları üzerindeki olası olumsuz etkileri nelerdir?

Toplu sorgu uygulamasının 'soruşturmanın gizliliği ve delillerin korunmasına aykırı' olarak nitelendirilmesinin temel nedenleri şunlardır: 1. **Soruşturmanın Gizliliğinin İhlali (CMK m. 157):** Her bir şüphelinin ifadesi veya sorgusu, o soruşturmanın bir parçasıdır ve gizlidir. Bir şüphelinin, diğer şüphelilerin ne söylediğini, hangi delillerin onlara sorulduğunu, savcının veya hakimin hangi konular üzerinde durduğunu duyması, soruşturmanın gizliliği ilkesini temelden ihlal eder. Şüpheliler, normalde bilmemeleri gereken bilgilere vakıf olurlar. 2. **Delillerin Korunması ve Karartılma Riski:** Toplu sorgu, şüphelilerin savunmalarını birbirine göre ayarlamasına, ifadelerini uyumlu hale getirmesine veya çelişkilerden kaçınmasına olanak tanır. Bir şüphelinin verdiği ifadeyi duyan diğer şüpheli, kendi savunmasını bu ifadeye göre şekillendirebilir. Bu durum, maddi gerçeğe ulaşmayı zorlaştırır ve delillerin (özellikle beyan delillerinin) değerini düşürür. Bu, bir nevi delil karartmadır. **Savunma Hakları Üzerindeki Olumsuz Etkileri:** - **Savunmanın Serbestçe Yapılamaması:** Diğer şüphelilerin veya varsa örgüt hiyerarşisinde daha üstte bulunanların huzurunda sorgulanan bir şüpheli, kendisini baskı altında hissedebilir. Gerçeği anlatmaktan çekinebilir, diğer şüphelileri korumak veya onlardan çekindiği için farklı beyanda bulunabilir. Bu, savunma hakkının serbestçe kullanılmasını engeller. - **Müdafiin Görevinin Zorlaşması:** Müdafi, kendi müvekkilinin savunmasına odaklanması gerekirken, diğer şüphelilerin beyanlarının yarattığı karmaşık ortamda etkili bir hukuki yardım sunmakta zorlanabilir. Ayrıca, müvekkilinin haklarını korumak için söyleyeceği bazı şeyler, diğer şüphelilerin tepkisini çekebilir. - **Hakimin Odaklanma Güçlüğü:** Toplu sorgu, hakimin her bir şüphelinin durumuna, psikolojisine ve beyanlarının samimiyetine ayrı ayrı odaklanmasını zorlaştırır. Yargılamanın kişiselliği ilkesi zedelenir. Metinde de belirtildiği gibi, bu uygulamanın tek gerekçesi, yargılamayı hızlandırma çabasıdır. Ancak bu pratik kaygı, soruşturmanın gizliliği, delillerin korunması ve savunma hakkı gibi temel ilkelerin ihlal edilmesini meşrulaştıramaz. Doğru usul, şüpheli sayısı fazla olsa bile, her şüphelinin sorgusunun ayrı ayrı yapılması, gerekirse birden fazla hakimin görevlendirilmesidir.