Bölge adliye mahkemesi, tutuksuz yargılanan bir sanık hakkında ilk derece mahkemesinin beraat kararını kaldırıp, duruşma açarak yaptığı yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verirken aynı zamanda tutuklama kararı da verebilir mi? Bu yetkinin hukuki dayanağı nedir ve hangi şartların varlığı aranmalıdır?

Evet, bölge adliye mahkemesi (BAM), duruşma açarak yaptığı yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verirken aynı zamanda sanığın tutuklanmasına da karar verebilir. Bu yetkinin hukuki dayanakları şunlardır: 1. **İstinafın Kovuşturma Evresine Dahil Olması:** CMK m. 2/1-f'ye göre kovuşturma evresi, 'iddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi' ifade eder. İstinaf başvurusu hükmün kesinleşmesini engellediği için (CMK m. 275/1), istinaf aşaması da kovuşturma evresinin bir parçasıdır. 2. **Mahkemenin Tutuklama Yetkisi:** CMK m. 101/1, 'kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına ... re'sen mahkemece' karar verilebileceğini düzenler. İstinaf incelemesini yapan BAM ceza dairesi, bu anlamda 'mahkeme' sıfatına haizdir ve kovuşturma evresi devam ettiği için tutuklama kararı verme yetkisine sahiptir. 3. **BAM'ın Derece Mahkemesi Gibi Yargılama Yapması:** BAM, duruşma açtığında ilk derece mahkemesi gibi delilleri değerlendirir, maddi vaka incelemesi yapar ve yeniden hüküm kurar. Bu yargılama faaliyeti sırasında, koruma tedbirlerine ilişkin karar verme yetkisini de haizdir. Nitekim metinde atıf yapılan Antalya BAM 7. Ceza Dairesi'nin 2020/1440 K. sayılı kararında da duruşmalı inceleme sonucunda sanığın tutuklanmasına karar verilmiştir. **Aranan Şartlar:** BAM'ın tutuklama kararı verebilmesi için CMK m. 100'de sayılan genel tutuklama şartlarının mevcut olması gerekir: - **Kuvvetli Suç Şüphesi:** Sanığın suçu işlediğine dair kuvvetli şüphe gösteren somut delillerin varlığı. BAM, yaptığı yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verdiğine göre, bu şartın varlığını kabul etmiş demektir. - **Tutuklama Nedenlerinin Varlığı:** Kaçma, saklanma veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olguların bulunması veya delilleri karartma (yok etme, gizleme, değiştirme) tehlikesinin varlığı. Ayrıca, CMK m. 100/3'te sayılan katalog suçlardan birinin işlendiğine dair kuvvetli şüphe varsa, bu durum bir tutuklama nedeni olarak varsayılabilir. - **Ölçülülük:** Tutuklamanın, işin önemi ve beklenen ceza ile orantılı olması ve adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağının anlaşılması. BAM, bu şartların hepsinin varlığını tespit etmesi halinde, mahkumiyet hükmüyle birlikte sanığın tutuklanmasına da karar verebilir.