CMK m. 280/2, 'Duruşma sonunda bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddeder veya ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm kurar' demektedir. Bölge adliye mahkemesinin (BAM), yaptığı duruşmalı inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararını 'düzeltilerek onama' gibi bir karar vermesi mümkün müdür? Bu durum, CMK m. 280/1-a'daki 'düzeltilerek esastan ret' kararıyla nasıl bir ilişki içindedir?

Hayır, bölge adliye mahkemesinin (BAM), CMK m. 280/2 uyarınca yaptığı duruşmalı inceleme sonucunda 'düzeltilerek onama' gibi bir karar vermesi mümkün değildir. CMK m. 280/2, BAM'a sadece iki seçenek sunmaktadır: istinaf başvurusunu esastan reddetmek veya ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırıp yeniden hüküm kurmak. - **Düzeltilerek Onama Kurumunun Yokluğu:** 'Düzeltilerek onama' kurumu, temyiz kanun yoluna özgü bir kavramdır (CMUK m. 322, CMK'da açıkça düzenlenmemiştir). İstinaf kanun yolunda bu şekilde bir karar türü öngörülmemiştir. - **CMK m. 280/1-a ile İlişkisi:** BAM, 'hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi' kararını (CMK m. 280/1-a, b, c, d), ancak dosya üzerinden, yani 'duruşma açmadan' yaptığı inceleme sonucunda verebilir. Bu, basit, yeniden yargılamayı gerektirmeyen ve kararın esasına etki etmeyen (örneğin sevk maddesindeki bir yazım hatası, cezanın hesaplanmasındaki basit bir aritmetik hata gibi) hukuka aykırılıklar için öngörülmüş pratik bir yoldur. Eğer BAM, bir hukuka aykırılığın varlığını tespit etmiş ve bu aykırılığın giderilmesi için duruşma açma gereği duymuşsa (yani durum CMK m. 280/1-g kapsamındaysa), artık CMK m. 280/1-a'ya geri dönerek 'düzeltilerek esastan ret' kararı veremez. Duruşma açıldıktan sonra verilecek karar, CMK m. 280/2'ye tabidir. BAM, tespit ettiği hukuka aykırılığı da içerecek şekilde, ya ilk derece mahkemesi kararının esasen doğru olduğu kanaatine varırsa başvuruyu 'esastan reddeder' (ki bu durumda düzeltme yapamaz) ya da kararın hatalı olduğu sonucuna varırsa 'hükmü kaldırır ve düzeltilmiş haliyle yeni bir hüküm kurar'. Özetle, 'düzeltme' işlemi duruşmasız incelemeye özgüdür. Duruşma açılmışsa, BAM ya esastan ret kararı verir ya da hükmü kaldırıp yeniden, doğru bir hüküm tesis eder.