Bir sanık hakkında TCK m. 277'den (yargı görevi yapanı etkileme) açılan davada, sanığın eyleminin 'iltimas' (hatıra binaen ricada bulunma) derecesini geçmediği kanaatine varılmıştır. Mahkemenin, TCK m. 277/1'in son cümlesinde düzenlenen daha az cezayı gerektiren bu hali uygularken, temel cezayı belirlemede ve TCK m. 61'deki diğer kriterleri uygulamada nelere dikkat etmesi gerekir?

Sanığın eyleminin 'iltimas' derecesinde kaldığına kanaat getiren mahkeme, ceza tayininde şu adımları izlemelidir: 1. **Uygulanacak Kanun Maddesinin Belirlenmesi:** Mahkeme, hükmün gerekçesinde sanığın eyleminin neden baskı, nüfuz veya tehdit gibi daha ağır halleri oluşturmadığını, neden sadece 'iltimas' niteliğinde olduğunu somut delillerle açıklamalıdır. Bu tespiti yaptıktan sonra, uygulanacak kanun maddesi olarak TCK m. 277/1, son cümleyi esas almalıdır. 2. **Temel Cezanın Belirlenmesi:** TCK m. 277/1, son cümle, 'altı aydan iki yıla kadar hapis' cezası öngörmektedir. Mahkeme, TCK m. 61/1'de sayılan kriterleri göz önünde bulundurarak, bu sınırlar arasında bir temel ceza belirleyecektir. Bu kriterler arasında; * **Suçun işleniş biçimi:** İltimasın ne şekilde yapıldığı (yüz yüze, telefonla, aracıyla), kullanılan ifadelerin içeriği. * **Suçun işlenmesindeki özellikler:** Eylemin planlı olup olmadığı, ne kadar ısrarcı olunduğu. * **Failin kastının yoğunluğu:** Failin gerçeği engelleme veya haksızlık oluşturma amacının ne kadar yoğun olduğu. * **Meydana gelen tehlikenin ağırlığı:** Eylemin adil yargılama süreci üzerinde yarattığı tehlikenin derecesi. gibi hususlar dikkate alınarak, temel ceza alt sınırdan (6 ay) veya üst sınırdan (2 yıl) ya da bu sınırlar arasında bir yerden belirlenir. Mahkeme, temel cezayı alt sınırdan uzaklaşarak belirliyorsa, bunun gerekçesini TCK m. 61'e atıf yaparak kararında göstermelidir. 3. **Diğer İndirim ve Artırım Maddelerinin Uygulanması:** Temel ceza belirlendikten sonra, varsa TCK m. 43 (zincirleme suç) gibi artırım nedenleri veya TCK m. 62 (takdiri indirim) gibi indirim nedenleri sırasıyla uygulanır. 4. **Seçenek Yaptırımlar ve Bireyselleştirme:** Sonuç ceza belirlendikten sonra, mahkeme CMK m. 231 (HAGB), TCK m. 50 (kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar) ve TCK m. 51 (erteleme) kurumlarının uygulanıp uygulanmayacağını, sanığın kişiliği, sosyal durumu ve yeniden suç işleme eğilimi gibi kriterlere göre, gerekçeli bir şekilde değerlendirmelidir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2018/5254 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu kurumların uygulanmamasına ilişkin kararların 'yetersiz gerekçe' ile verilmesi bir bozma nedenidir.