Bir işyerinin grev yasağı kapsamında olup olmadığına ilişkin bir uyuşmazlıkta, mahkemenin 'tespit davası' açmakta hukuki yarar (HMK m. 114/h) bulunup bulunmadığını değerlendirirken hangi unsurları dikkate alması gerekir? YHGK'nın 2017/1426 K. sayılı kararındaki açıklamaları esas alarak, tespit davası için aranan 'güncel tehlike' şartının bu tür bir uyuşmazlıkta nasıl ortaya çıktığını açıklayınız.
Tespit davası, bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının belirlenmesi için açılan bir dava türüdür ve davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunması bir dava şartıdır. YHGK'nın 2015/2170 E., 2017/1426 K. sayılı kararında da atıf yapılan genel ilkelere göre, bir tespit davasında hukuki yararın varlığı için üç şartın birlikte bulunması gerekir: 1. **Güncel Bir Tehlike:** Davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olmalıdır. 2. **Tereddüt ve Zarar İhtimali:** Bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumu tereddüt içinde olmalı ve bu durum ona zarar verebilecek nitelikte bulunmalıdır. 3. **Tespit Hükmünün Elverişliliği:** Sadece kesin hüküm etkisi yaratan tespit hükmü, bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olmalıdır. Bir işyerinin grev yasağı kapsamında olup olmadığına ilişkin uyuşmazlıkta bu şartlar şu şekilde somutlaşır: İşçi sendikası, toplu görüşmelerde anlaşma sağlanamayınca, işyerinin grev yasağı kapsamında olduğunu iddia ederek doğrudan Yüksek Hakem Kurulu'na (YHK) başvurmuştur. Bu başvuru, işveren (veya üyesi olduğu işveren sendikası) için 'güncel bir tehlike' yaratır. Zira, eğer işyeri grev yasağı kapsamında değilse, işçi sendikasının grev kararı alması ve grev sürecini işletmesi gerekirken, YHK'ya başvurması usulsüzdür. Bu durum, işverenin grev oylaması gibi haklarını kullanmasını engeller ve TİS sürecinin akıbetini belirsizliğe sokar. İşverenin hukuki durumu (grevle muhatap olup olmama, TİS sürecini nasıl yürüteceği) 'tereddüt içinde' kalır ve bu belirsizlik ona 'zarar verebilir' (örneğin YHK'nin istemediği bir TİS bağıtlaması). Bu tehlike ve belirsizliği ortadan kaldıracak en elverişli yol, mahkemeden işyerinin grev yasağı kapsamında olmadığına dair bir 'tespit hükmü' almaktır. Böyle bir hüküm, YHK'ya başvurunun hukuki dayanağını ortadan kaldıracak ve TİS sürecinin yasal mecrasında ilerlemesini sağlayacaktır. Bu nedenle işverenin bu tespit davasını açmakta açıkça hukuki yararı vardır.