İşletme toplu iş sözleşmesi yetkisi alınan bir şirketin bazı işyerlerinde grev yasağı kapsamına giren işlerin yapılması, şirketin tamamı için doğrudan Yüksek Hakem Kurulu'na (YHK) başvurma hakkı doğurur mu? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1426 K. sayılı kararındaki mahkemenin direnme gerekçesini analiz ederek, işletme toplu iş sözleşmesinin bu konudaki etkisini tartışınız.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2015/2170 E., 2017/1426 K. sayılı kararında atıf yapılan yerel mahkemenin direnme gerekçesi, işletme toplu iş sözleşmesinin mahiyeti gereği bu sorunun cevabının 'evet' olduğu yönündedir. Mahkemenin mantığı şudur: İşletme toplu iş sözleşmesi, bir işverene ait birden fazla işyerini kapsayan ve bir bütün olarak ele alınan bir sözleşme türüdür (Mülga 2822 s. K. m. 3, 6356 s. K. m. 34). Bu bütünlük nedeniyle, işletmeye bağlı işyerlerinden sadece birinde veya bir kısmında bile grev yasağına tabi bir iş veya işyeri bulunması, uyuşmazlığın tamamının grev yasağı kapsamında değerlendirilmesini gerektirir. Çünkü grev kararı işletmenin tamamı için alınır ve uygulanamaz; bu durumda da uyuşmazlığın çözümü için zorunlu tahkim yolu olan YHK'ya başvurulması gerekir. Direnme kararında, davacı şirkete ait işçi listesi incelendiğinde 'mezarlıklar, şehir içi ulaşım' gibi grev yasağı kapsamında çok sayıda işin ve işyerinin bulunduğu, bu nedenle şirkete ait diğer işyerlerinin (örn: Park Bahçeler) tek başına grev yasağı kapsamında olup olmamasının bir öneminin kalmadığı belirtilmiştir. Bu yaklaşıma göre, işletme toplu iş sözleşmesi söz konusu olduğunda grev yasağının varlığı 'parçacı' bir anlayışla değil, işletmenin 'bütünü' üzerinden değerlendirilir. Yasağın bulunduğu tek bir birimin varlığı, tüm uyuşmazlığın YHK'ya gitmesi için yeterlidir. Ancak YHGK, bu esasa ilişkin tartışmaya girmeden önce, YHK kararının kesinliğinin mahkemede tespit davası açmaya engel olmadığı yönündeki usuli nedenle Özel Daire bozmasını haklı bulmuştur. Buna rağmen, yerel mahkemenin direnme gerekçesi, işletme toplu iş sözleşmelerinde grev yasağının kapsamına ilişkin önemli bir argüman sunmaktadır.