Bir işyerinin grev ve lokavt yasağı kapsamında olup olmadığına ilişkin bir uyuşmazlıkta, Yüksek Hakem Kurulu'nun (YHK) bu konuda bir karar vermesi, onun 'yargısal' bir faaliyette bulunduğu anlamına gelir mi? Yargıtay'a göre YHK'nın temel fonksiyonu nedir?

Hayır, bu durum YHK'nın yargısal bir faaliyette bulunduğu anlamına gelmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2015/2170 E. sayılı kararında bu ayrım net bir şekilde yapılmıştır. Yargıtay'a göre, YHK bir yargı organı değildir. YHK'nın temel fonksiyonu, kanunda belirtilen zorunlu hallerde, taraflar arasında anlaşmayla kurulamayan toplu iş sözleşmesini (TİS), 'tahkim' yoluyla oluşturmaktır. Yani, YHK'nın görevi, ücret, sosyal haklar, çalışma koşulları gibi TİS içeriğini belirleyerek uyuşmazlığı bir 'sözleşme hükmünde' olan kararla sona erdirmektir. Bir işyerinin grev yasağı kapsamında olup olmadığına ilişkin tespiti ise, kendi görev alanına girip girmediğini belirlemek için yaptığı bir 'ön değerlendirme'dir. Bu hukuki tespit, nihai ve bağlayıcı bir yargı kararı niteliğinde değildir. Bu tür hukuki uyuşmazlıkların çözümü, Anayasa uyarınca münhasıran bağımsız mahkemelerin (bu olayda İş Mahkemeleri) görev alanındadır.