İşçi ve işveren arasında, işçinin iş kazası sonucu uğradığı zararlar için bir arabuluculuk anlaşma belgesi düzenlenmiş ve işçiye belirli bir miktar tazminat ödenmiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 12.09.2024 tarihli kararına göre, işçinin bu anlaşmaya rağmen, anlaşılan miktarın gerçek zararından çok düşük olduğu gerekçesiyle 'aşırı yararlanma (gabin)' iddiasıyla dava açması halinde, TBK m. 39'da belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre uygulanır mı? Bu sürenin başlangıcı ne zamandır?

Evet, uygulanır. Yargıtay'ın ilgili kararında, arabuluculuk anlaşma belgesinin maddi anlamda bir sulh sözleşmesi olduğu ve bu nedenle TBK'daki genel sözleşme hükümleri ile irade fesadı hallerine tabi olduğu belirtilmiştir. Aşırı yararlanma (gabin), yanılma, aldatma ve korkutma gibi irade fesadı hallerine dayalı iptal davaları, TBK m. 39'da düzenlenen hak düşürücü süreye tabidir. Bu süre, 'yanılma veya aldatmanın öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıldır'. İş kazası sonucu düzenlenen bir arabuluculuk anlaşmasında gabin iddiası için bu bir yıllık sürenin başlangıcı, genellikle işçinin, anlaşmanın kendi zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak yapıldığını ve edimler arasında açık bir oransızlık olduğunu 'öğrendiği' veya 'öğrenebilecek duruma geldiği' andır. Bu, genellikle işçinin gerçek zararının ne kadar olduğunu (örneğin maluliyet oranının kesinleşmesi veya bilirkişi raporuyla zararının hesaplanması gibi) öğrendiği tarih olabilir. Kararda, somut olayda davanın 08.07.2021'de açıldığı belirtilerek, hak düşürücü süre içinde açıldığı kabul edilmiştir. Bu da sürenin başlangıcının, belgenin imzalandığı tarih değil, gabinin fark edildiği tarih olduğunu göstermektedir.