Sanık müdafiinin, CMK'nın 152. maddesinde düzenlenen 'menfaat çatışması' nedeniyle aynı davada birden fazla sanığı savunamaması kuralı, kamu düzenine ilişkin midir? Mahkeme, taraflar veya müdafii bu durumu ileri sürmese bile re'sen (kendiliğinden) dikkate almalı mıdır?

Evet, bu kural kamu düzenine ilişkindir ve mahkeme tarafından re'sen dikkate alınmalıdır. Menfaat çatışması, doğrudan doğruya 'savunma hakkının' özüyle ve adil yargılanma hakkıyla ilgilidir. Bir müdafiin, birbiriyle çelişen menfaatlere sahip iki sanığı aynı anda savunması, her iki sanığın da haklarının tam ve eksiksiz olarak korunamaması riskini doğurur. Bu durum, savunmanın etkinliğini ortadan kaldırır. Savunma hakkı, vazgeçilemez ve devredilemez temel bir insan hakkı olduğu ve adil bir yargılamanın temel taşı olduğu için, bu hakkın usulüne uygun kullanılmasını temin etmek, kamu düzeninin bir gereğidir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 2008/9961 E. sayılı kararında da, bu durumun CMK m. 152'ye muhalefet teşkil ettiği ve 'usule aykırı' olduğu belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Bu, mahkemenin, tarafların talebi olmasa bile, yargılamanın her aşamasında menfaat çatışması olup olmadığını denetlemesi ve böyle bir durum tespit ettiğinde gerekli önlemleri (örneğin sanıklardan birine yeni bir müdafii atanması) alması gerektiğini göstermektedir.