Özel güvenlik görevlileri için 5188 sayılı Kanun m. 15'te öngörülen tazminat ile idareye karşı 'sosyal risk' ilkesiyle açılacak davada talep edilecek tazminat arasındaki temel farklar nelerdir? (Sorumlu, hukuki dayanak ve kapsam açısından)
Bu iki tazminat türü arasında temel farklar şunlardır: - **Sorumlu Taraf:** 5188 sayılı Kanun m. 15'e göre tazminatın sorumlusu, özel güvenlik görevlisini çalıştıran 'işverendir' (özel güvenlik şirketi veya hizmet alan kurum). Sosyal risk ilkesine dayalı tazminatın sorumlusu ise, kamu düzenini sağlama ve vatandaşını koruma yükümlülüğü nedeniyle 'idaredir' (Devlet). - **Hukuki Dayanak:** 5188'deki tazminatın hukuki dayanağı, işçi ile işveren arasındaki 'iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesidir'. Sosyal risk ilkesine dayalı tazminatın hukuki dayanağı ise 'İdare Hukuku'nun kusursuz sorumluluk ilkeleri' ve Anayasa'nın 5. maddesidir. - **Kapsam ve Miktar:** Sözleşmesel tazminatın miktarı ve esasları, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen tutarlarla sınırlıdır. Sosyal risk ilkesine dayalı tazminat ise, idare mahkemesinin, uğranılan gerçek maddi ve manevi zararı (tedavi giderleri, kazanç kaybı, destekten yoksun kalma, manevi acı vb.) tam olarak karşılayacak şekilde belirleyeceği bir miktardır ve genellikle sözleşmesel tazminattan daha yüksek olabilir. Nitekim Kanun, genel hükümlere göre daha yüksek tazminat alınması halinde sözleşmesel tazminatın mahsup edileceğini belirterek bu olasılığı öngörmüştür.