Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 10.10.2024 tarihli, 2024/10147 E. sayılı kararına göre, taraflar arasında henüz somut bir uyuşmazlık ortaya çıkmamışken ihtiyari arabuluculuk yoluyla düzenlenen bir anlaşma belgesinin hukuki niteliği nedir? Bu belge TBK m. 420 (ibraname) veya ifa hükümleri açısından değerlendirilebilir mi?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararına göre, taraflar arasında 6325 sayılı Kanun anlamında somut bir 'hukuk uyuşmazlığı' yokken (örneğin iş sözleşmesi henüz feshedilmemişken) düzenlenen bir arabuluculuk anlaşma belgesi, kanunun aradığı anlamda geçerli bir arabuluculuk anlaşma belgesi niteliğinde değildir. Arabuluculuk, mevcut bir uyuşmazlığın çözümü için öngörülmüş bir yoldur; iş sözleşmesinin sona erdirilmesi veya ödemelerin belgelenmesi için bir araç olarak kullanılamaz. Bu durumda, şeklen arabuluculuk anlaşma belgesi olarak adlandırılsa da, bu belge 6325 sayılı Kanun'un 18/5. maddesindeki 'üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamayacağı' sonucunu doğurmaz. Karara göre, bu tür geçersiz bir arabuluculuk belgesi, maddi hukuk açısından değerlendirilmelidir. Mahkeme, bu belgeyi somut olayın özelliklerine göre ya 6098 sayılı TBK m. 420'deki sıkı şartları taşıyıp taşımadığı yönünden bir 'ibraname' olarak ya da sadece yapılan bir ödemeyi gösteren 'ifa' belgesi (makbuz) olarak değerlendirmeli ve hukuki sonucunu buna göre belirlemelidir.