Bir işletmede toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi alan işçi sendikası, uyuşmazlık çıkması üzerine doğrudan Yüksek Hakem Kurulu'na (YHK) başvurmuştur. İşveren tarafı ise, işletmenin grev yasağı kapsamında olmadığını ve bu nedenle YHK'ya doğrudan başvurulamayacağını, sendikanın grev kararı alması gerektiğini savunmaktadır. Yargıtay'a göre bu uyuşmazlığın çözümü için hangi mahkeme görevlidir ve mahkeme nasıl bir inceleme yapmalıdır?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2015/2170 E. sayılı kararında incelenen Özel Daire bozma kararına göre, bu uyuşmazlığın çözümü için görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Sendikanın YHK'ya başvurabilmesi, uyuşmazlığın grev ve lokavtın yasak olduğu bir iş veya işyerinden kaynaklanmasına bağlıdır (mülga 2822 sayılı Kanun m. 32). Taraflar arasında, işyerinin grev yasağı kapsamında olup olmadığı konusunda bir ihtilaf bulunduğundan, bu ihtilafın çözümü YHK'nın değil, yargı organı olan İş Mahkemesi'nin görevidir. Mahkeme, davayı hukuki yarar yokluğu gibi usuli nedenlerle reddetmemeli, işin esasına girerek, mahallinde keşif, şirket ve işçi kayıtlarının incelenmesi gibi yöntemlerle işyerinde yapılan işlerin niteliğini tespit etmelidir. Bu tespit sonucunda, işyerinin grev yasağı kapsamında olduğuna karar verirse sendikanın YHK'ya başvurusu usule uygun sayılacak, yasağı kapsamında olmadığına karar verirse başvuru usulsüz hale gelecektir. Dolayısıyla mahkeme, esasa ilişkin bir tespit yaparak uyuşmazlığı çözmelidir.