Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 21, ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeden çocuklara, ergin olmalarından itibaren belirli bir süre içinde 'seçme hakkı' tanımaktadır. Bu hakkın kullanılmasının hukuki niteliği nedir ve bu yolla vatandaşlığın kazanılması hangi andan itibaren hüküm ifade eder?

TVK m. 21'de düzenlenen bu hak, kişiye tek taraflı irade beyanıyla, idarenin takdir yetkisi olmaksızın, kaybetmiş olduğu Türk vatandaşlığını yeniden kazanma imkanı veren 'kurucu yenilik doğuran' bir haktır. Kişi, kanunda aranan şartları taşıyorsa (ergin olduktan sonra 3 yıl içinde başvurmak gibi), idarenin bu talebi kabul etmeme gibi bir takdir yetkisi yoktur; sadece şartların varlığını tespit eder. Bu yönüyle, idarenin geniş takdir yetkisine sahip olduğu TVK m. 10'daki genel yolla vatandaşlığa alınmadan ayrılır. TVK m. 22'ye göre, seçme hakkı ile Türk vatandaşlığının kazanılması, 'bu hakkın kullanılmasına dair şartların tespitine ilişkin karar tarihinden itibaren' hüküm ifade eder. Yani, kişinin başvuru yaptığı andan değil, idarenin (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) başvuru şartlarının mevcut olduğunu tespit ettiği ve bu yönde karar aldığı tarihten itibaren kişi yeniden Türk vatandaşı sayılır.