TBK m. 28'de düzenlenen aşırı yararlanma (gabin) hükmü, bir ibranameye uygulanabilir mi? Gabin iddiasıyla bir ibranamenin geçersizliğinin ileri sürülmesi halinde, zarar gören taraf hangi haklara sahiptir ve bu hakları hangi süreler içinde kullanmalıdır?

Evet, uygulanabilir. İbraname, iki taraflı bir hukuki işlem ve bir sözleşme olduğundan, TBK m. 28'deki aşırı yararlanma (gabin) hükümlerine tabidir. Bir ibranamede, işçinin veya alacaklının aldığı bedel ile gerçek alacağı arasında açık bir oransızlık varsa ve bu durum, alacaklının zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak yaratılmışsa gabin söz konusu olur. Bu durumda zarar gören taraf, TBK m. 28/1 uyarınca iki seçimlik hakka sahiptir: 1. Sözleşme (ibraname) ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek verdiği edimin (ibra beyanının) geri alınmasını ve alacağının tamamını talep edebilir. 2. Sözleşmeye (ibranameye) bağlı kalarak, edimler (alınan bedel ile gerçek alacak) arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir. Zarar gören bu hakkını, TBK m. 28/2'ye göre, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği tarihten; zor durumda kalma halinde ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten itibaren bir yıl ve her halde sözleşmenin (ibranamenin) kurulduğu tarihten itibaren beş yıl içinde kullanmalıdır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.