Bir işletme toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında, işçi sendikası arabuluculuk aşamasından sonra doğrudan Yüksek Hakem Kurulu'na (YHK) başvurmuştur. İşveren, işletmenin grev yasağı kapsamında olmadığını iddia ederek bu başvurunun usulsüz olduğunu ileri sürmektedir. Bu uyuşmazlığın çözümü için iş mahkemesinin yapması gereken usuli işlemler nelerdir? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin bozma kararındaki yol haritasını açıklayınız.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2015/2170 E. sayılı dosyasında bozduğu ilk karardaki gerekçeye göre, iş mahkemesinin yapması gereken şudur: İlk olarak, YHK kararının kesinliğinin tespit davası açmaya engel olmadığı ilkesinden hareketle, davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmemesi ve işin esasına girilmesi gerekir. Esasa girildiğinde ise mahkeme, bir işin veya işyerinin grev ve lokavt yasağı kapsamında olup olmadığının belirlenmesi görevini üstlenmelidir. Bu kapsamda; mahallinde keşif yapılmalı, şirket kayıtları incelenmeli, TİS kapsamındaki işyerlerinde hangi işlerin yapıldığı tespit edilmeli, yetki tespitine konu işçilerin listeleri ve fiilen hangi işlerde çalıştıkları belirlenmeli, varsa sonradan ihale ile alınan işlere ilişkin belgeler ve bu işlerde çalışanların listeleri getirtilmeli, şirket ana sözleşmesi ve ticaret sicil kayıtları incelenmelidir. Bu kapsamlı araştırma ve delil toplanması sonucunda, işyerinde veya yapılan işlerde mülga 2822 sayılı Kanun'un 29. ve 30. maddeleri kapsamında grev yasağına tabi bir durum olup olmadığı tespit edilerek, sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.