İhtiyari arabuluculuk hangi tür uyuşmazlıklar için mümkündür? 'Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemler' ilkesini, hizmet tespiti davası örneği üzerinden açıklayınız.

İhtiyari arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri tüm özel hukuk uyuşmazlıkları, işleri ve davaları için mümkündür (Arabuluculuk Kanunu md. 1/2). 'Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilmesi', uyuşmazlığın sonucunun sadece tarafların iradesine bağlı olması, kamu düzenini veya üçüncü kişilerin (özellikle kamu kurumlarının) haklarını doğrudan etkilememesi anlamına gelir. Örneğin, bir alacak davası veya maddi/manevi tazminat davası bu niteliktedir. Hizmet tespiti davası ise bu kapsama girmez ve arabuluculuğa elverişli değildir. Çünkü hizmet tespiti davasının sonucu, sadece işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi değil, aynı zamanda Sosyal Güvenlik Kurumu'nun prim alma hakkı gibi kamusal hak ve yükümlülükleri de doğrudan etkiler. Bu nedenle taraflar, bu konuda arabuluculuk yoluyla anlaşarak SGK'nın haklarını etkileyecek bir karar alamazlar.