TMK m. 807, çıplak mülkiyet sahibine, 'hakkın konusu olan malın hukuka aykırı ya da niteliğine uygun düşmeyen kullanılış biçimine itiraz etme' hakkı tanımıştır. Bu 'gözetim' hakkının kapsamı nedir ve malik bu hakkını hangi hukuki yollarla kullanabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #54754

TMK m. 807'deki gözetim hakkı, çıplak mülkiyet sahibinin, malın özdeğerinin korunmasına yönelik bir yetkisidir. Bu hak, intifa hakkı sahibinin kullanma ve yararlanma yetkisini tamamen ortadan kaldırmaz, ancak sınırlar. Kapsamı şunlardır: 1) Hukuka Aykırı Kullanıma İtiraz: İntifa hakkı sahibi, malı yasalara aykırı bir amaçla (örneğin konutu kumarhane olarak kullanmak) kullanamaz. 2) Niteliğine Uygun Olmayan Kullanıma İtiraz: İntifa hakkı sahibi, malın ekonomik özgülenme yönünü esaslı bir şekilde değiştiremez (TMK m. 817). Örneğin, bir konutu atölyeye çeviremez veya tarım arazisine fabrika kuramaz. Malik, bu tür kullanımlara itiraz edebilir. Malik, bu hakkını şu hukuki yollarla kullanabilir: a) Öncelikle intifa hakkı sahibini ihtar ederek bu kullanıma son vermesini isteyebilir. b) İntifa hakkı sahibi devam ederse, mahkemeye başvurarak bu hukuka aykırı veya niteliğine uygun olmayan kullanımın 'men'ini (yasaklanmasını)' talep edebilir. c) Eğer bu kullanım, malın geleceği için ciddi bir tehlike oluşturuyorsa, TMK m. 808 uyarınca intifa hakkı sahibinden 'güvence' (teminat) isteyebilir. d) Güvence verilmez veya aykırı kullanıma devam edilirse, TMK m. 810 uyarınca sulh hakiminden, malın yönetiminin bir kayyıma devredilmesini talep edebilir.