Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilebilirliğinin incelendiği ilk aşamada (CMK m. 318-319), mahkemenin incelemesi ne ile sınırlıdır? Yargıtay CGK'nin 2012/3-909 K. sayılı kararında belirtildiği gibi, bu aşamada delil toplamaya veya duruşmalı incelemeye geçilmesinin hukuka aykırı sayılmasının gerekçesi nedir?

Yargılamanın yenilenmesi talebinin incelenmesi iki aşamalıdır. İlk aşama, talebin 'kabule değer olup olmadığının' incelendiği (CMK m. 318) ve karara bağlandığı (CMK m. 319) aşamadır. Bu aşamada mahkemenin incelemesi, tamamen şekli ve ön inceleme niteliğindedir. Mahkeme sadece; talebin yetkili kişi tarafından usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, kanunda sayılan bir yenileme nedenine dayanılıp dayanılmadığını ve bu nedeni destekleyecek delillerin en azından iddia düzeyinde sunulup sunulmadığını inceler. YCGK'nin kararında da vurgulandığı gibi, bu aşamada delil toplanması (tanık dinleme, keşif yapma, bilirkişi raporu alma) veya duruşma açılması hukuka aykırıdır. Gerekçesi şudur: Yargılamanın yenilenmesi, kesin hükmün dokunulmazlığına getirilmiş olağanüstü bir istisnadır. Bu yolun, yersiz ve ciddiyetsiz taleplerle meşgul edilmesini önlemek için kanun koyucu bir 'filtre' mekanizması öngörmüştür. Delil toplama ve duruşma, ancak talebin bu ilk filtreyi geçerek 'kabule değer' görülmesinden sonra, ikinci aşama olan 'yenileme isteminin esasının incelendiği' (CMK m. 321 vd.) aşamada yapılır. İlk aşamada duruşma açmak, kanunun öngördüğü bu iki aşamalı yapıyı ve olağanüstü kanun yolunun ruhunu ihlal eder.