Bir mahkemenin, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı bir davada, taraflardan bir yetki itirazı gelmeden, dava dilekçesini tebliğ dahi etmeden re'sen yetkisizlik kararı vermesi usule uygun mudur? Savunma hakkı açısından durumu değerlendiriniz.

Usule uygun değildir. Yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde (kesin yetki kuralı bulunmadığı durumlarda), yetki itirazı ilk itirazlardandır ve davalı tarafından cevap dilekçesi ile birlikte ileri sürülmelidir (HMK m. 116, 117). Hakim, bu durumlarda re'sen yetkisizlik kararı veremez. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2016/3104 sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkemenin taraf teşkili sağlanmadan ve ortada usulüne uygun bir yetki itirazı olmadan, re'sen yetkisizlik kararı vermesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu durum, aynı zamanda Anayasa m. 36 ve HMK m. 27'de güvence altına alınan hukuki dinlenilme hakkının ve savunma hakkının da ihlali niteliğindedir. Çünkü taraflara iddia ve savunmalarını sunma imkanı tanınmadan karar verilmiş olur.