HMK m. 90 uyarınca, kanunda belirtilen süreler ile hâkim tarafından tespit edilen süreler arasındaki temel fark nedir? Hâkimin bu sürelere müdahale yetkisi hangi sınırlar içerisindedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #53172

HMK m. 90/1'e göre kanunda belirtilen süreler kural olarak kesindir ve hâkim, kanundaki istisnai durumlar dışında bu süreleri artıramaz veya eksiltemez. Buna karşılık, HMK m. 90/2 uyarınca hâkim, kendisinin tespit ettiği süreleri haklı sebeplerle artırabilir veya eksiltebilir. Temel fark, sürelerin kaynağıdır; kanuni süreler yasa koyucunun iradesini yansıtır ve yargılamanın yeknesaklığı ile öngörülebilirliğini hedeflerken, hâkimin belirlediği süreler somut olayın özelliklerine göre esneklik tanımak amacıyla hâkimin takdirine bırakılmıştır. Hâkimin müdahale yetkisi, sadece kendi belirlediği sürelerle sınırlıdır ve bu yetkisini kullanırken haklı bir sebep sunmalı ve gerekirse tarafları dinlemelidir (Bkz. HMK m. 90 Gerekçesi).