Bir davada hakim, davacıya delil avansını yatırması için 'duruşma gününe kadar kesin süre' vermiştir. Duruşma günü gelen davacı, avansı yatıramadığını belirterek ek süre talep etmiştir. Hakim, HMK m. 94/2 uyarınca bu talebi kabul ederek yeni bir süre verebilir mi? Bu durumda verilen ikinci sürenin niteliği ne olur?

HMK m. 94/2'ye göre, hakim tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Eğer hakim ilk süreyi 'kesin' olarak belirlememişse, süreyi geçiren taraf yeniden süre isteyebilir. Ancak, sorudaki gibi hakim ilk sürenin 'kesin' olduğunu belirtmişse, kural olarak bu süre içinde işlem yapılmaması, o işlemi yapma hakkını ortadan kaldırır. Buna rağmen, Yargıtay'ın bazı kararlarında (örn. Yargıtay 1. HD, E. 2015/7140), kesin sürenin amacının davayı gereksiz yere uzatmayı engellemek olduğu, ancak bir hak kaybına yol açacak şekilde katı yorumlanmaması gerektiği belirtilmektedir. Eğer karşı tarafın usuli kazanılmış hakkı zedelenmiyorsa ve gecikme makul bir sebebe dayanıyorsa, hakimin takdir yetkisi çerçevesinde yeni bir süre verebileceği kabul edilebilir. Ancak HMK m. 94/2'nin son cümlesi çok nettir: 'Bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez.' Dolayısıyla, hakim ek süre talebini kabul ederse, vereceği bu ikinci süre, kesin olduğu belirtilmese dahi kanunen kesindir ve bir daha uzatılamaz.