İmar para cezasının hesaplanmasında İmar Kanunu m. 42'de öngörülen üç aşamalı yöntem nedir? 'Temel para cezası', 'artırım sebepleri' ve 'ilave para cezası' unsurlarını açıklayınız.

İmar Kanunu m. 42, imar para cezasının hesaplanmasında üç aşamalı ve kümülatif bir yöntem öngörür: 1) Temel Para Cezası: Cezanın başlangıç noktasını oluşturur. Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine göre, mevzuata aykırı yapılan her bir metrekare için, yapının sınıfına ve grubuna göre belirlenmiş olan sabit birim ceza miktarı ile aykırı alanın metrekaresi çarpılarak bulunur. Örneğin, IV. sınıf A grubu bir yapı için belirlenen birim ceza 23 TL ise, 100 metrekarelik bir aykırılık için temel ceza 100 x 23 = 2.300 TL olur. 2) Artırım Sebepleri: Hesaplanan bu temel para cezası, aynı fıkranın (c) bendinde sayılan nitelikli hallerin varlığına göre artırılır. Bu sebepler arasında yapının hisseli parselde izinsiz yapılması, kamuya ait bir arazide olması, yapılaşmaya yasak alanda olması, ruhsatsız olması, can ve mal emniyetini tehdit etmesi gibi durumlar bulunur. Her bir durum için temel cezaya eklenecek artırım oranı (%30, %40, %180 gibi) belirtilmiştir. Bu oranlar ayrı ayrı hesaplanarak temel cezaya eklenir. 3) İlave Para Cezası: Bu, cezayı en çok artıran unsurdur. Fıkranın (ç) bendi uyarınca, yukarıdaki yöntemle hesaplanan artırımlı cezaya ek olarak, 'aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar' bir ceza daha ilave edilir. Bu unsur, cezayı yapının maliyetinden çok arsanın rant değerine bağlamaktadır. Toplam imar para cezası, bu üç aşamanın sonucunda bulunan miktarların toplanmasıyla elde edilir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/kacak-yapi-cezasi-ihbar-sikayet/)