5199 sayılı Kanun m. 31, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hükümlerinin saklı olduğunu belirtmektedir. Bu durumda, su ürünlerinden olan bir balık türünün nesli tehlike altında ise ve bir kişi bu balığı avlarsa, bu fiile hangi kanun hükmü uygulanır? 'Özel kanunun önceliği' ve 'korunan hukuki değer' ilkeleri bu sorunun çözümünde nasıl bir rol oynar?
Bu durumda, hangi kanunun uygulanacağı, 'özel kanunun önceliği' (lex specialis) ve 'korunan hukuki değer' ilkelerine göre belirlenir ve büyük olasılıkla 5199 sayılı Kanun'daki daha ağır hüküm uygulanır. - **1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu:** Bu kanun, genel olarak su ürünlerinin (balık, sünger, istiridye vb.) ekonomik olarak sürdürülebilir bir şekilde istihsalini (üretimini/avlanmasını) düzenler. Amacı, su kaynaklarının ekonomik verimliliğidir. Yasak avlanmaya ilişkin yaptırımları genellikle idari para cezasıdır. - **5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu:** Bu kanun, hayvanların birer 'hak öznesi' olduğu kabulünden hareketle onların yaşam hakkını ve refahını korumayı amaçlar. m. 28/A'daki 'nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldürme' suçu ise, spesifik olarak biyolojik çeşitliliği ve bir türün varlığını korumayı hedefler ve yaptırımı 1 yıldan 5 yıla kadar hapistir. **Çözümdeki Rolleri:** 1) **Korunan Hukuki Değer:** 1380 sayılı Kanun daha çok 'ekonomik düzeni' ve 'doğal kaynakların işletilmesini' korurken, 5199 sayılı Kanun m. 28/A doğrudan 'hayvanın yaşam hakkını' ve 'biyolojik çeşitliliği' korur. İkinci hukuki değer, daha üstün kabul edilir. 2) **Özel Kanunun Önceliği:** Her ne kadar 1380 sayılı Kanun 'su ürünleri' açısından özel bir kanun olsa da, 5199 sayılı Kanun'un 28/A maddesi, hayvanın 'nesli tehlike altında olması' vasfı açısından daha da özel bir normdur. Yani, tüm su ürünleri için değil, sadece nesli tehlike altındaki o özel su ürünü için bir düzenleme getirmektedir. Bu nedenle, fiil 5199 sayılı Kanun'daki suç tanımına uyuyorsa, daha özel ve daha ağır yaptırım öngören bu hükmün uygulanması gerekir. 5199 sayılı Kanun'un m. 31'deki 'saklıdır' ifadesi, 1380 sayılı Kanun'un tamamen uygulanmayacağı anlamına gelmez; sadece 5199'un özel bir düzenleme getirmediği alanlarda 1380 sayılı Kanun'un geçerli olacağını ifade eder. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanunu/)