5199 sayılı Kanun m. 28/A'ya göre 'nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldürme' suçu ile TCK m. 184/A (yasak avlanma) veya 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'ndaki suçlar arasında nasıl bir ilişki vardır? 'Özel kanunun önceliği' ilkesi bu durumda nasıl işler?

Bu suçlar arasında 'genel kanun - özel kanun' ilişkisi bulunmaktadır. Bir fiil, hem genel bir ceza kanunu hükmüyle hem de özel bir kanun hükmüyle düzenlenmişse, 'özel kanunun önceliği' (lex specialis derogat legi generali) ilkesi gereği, somut olaya özel kanun hükmü uygulanır. - **4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu:** Bu kanun, 'av hayvanı' olarak tanımlanan türlerin, belirlenen usul ve zamanlar dışında avlanmasını düzenler ve buna aykırı fiiller için kendi cezai yaptırımlarını öngörür. Bu, avcılık faaliyetine ilişkin özel bir kanundur. - **TCK m. 184/A (Yasak avlanma):** Bu madde, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nda belirlenen avlanma yasaklarına aykırı olarak avlanan kişilere hapis cezası öngören daha genel bir çevre suçu düzenlemesidir. - **5199 sayılı Kanun m. 28/A:** Bu hüküm ise, hayvanın 'av hayvanı' olup olmadığına veya avcılık faaliyeti kapsamında öldürülüp öldürülmediğine bakmaksızın, sadece 'nesli yok olma tehlikesi altında olması' niteliğine odaklanan çok özel bir düzenlemedir. **İlişkinin Değerlendirilmesi:** Eğer nesli tükenme tehlikesi altında olan bir hayvan, aynı zamanda 4915 sayılı Kanun kapsamında bir 'av hayvanı' ise ve avcılık faaliyeti sırasında öldürülmüşse, burada hangi kanunun uygulanacağı konusunda bir içtima sorunu ortaya çıkar. Kural olarak, en özel ve daha ağır yaptırım öngören hüküm uygulanır. 5199 sayılı Kanun m. 28/A, sadece hayvanın 'nesli tükenme tehlikesi altında olması' vasfına odaklandığı için, bu nitelikteki bir hayvanın öldürülmesi eylemi için en özel normdur. Yaptırımı da (1 yıldan 5 yıla kadar hapis) genellikle diğer kanunlardan daha ağırdır. Bu nedenle, öldürülen hayvan nesli tehlike altındaki bir tür ise, failin eylemi avcılık kapsamında olsa bile, fiilin 5199 sayılı Kanun m. 28/A kapsamında değerlendirilmesi ve bu maddeden ceza verilmesi, 'özel kanunun önceliği' ilkesine daha uygun olacaktır. Nitekim 5199 sayılı Kanun m. 31, 4915 sayılı Kanun hükümlerinin saklı olduğunu belirtse de, bu durum, 5199'un daha özel bir düzenleme getirdiği hallerde uygulanmasını engellemez. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanunu/ ve genel hukuk ilkeleri)