Kanun yararına bozma (CMK m.309) yolunda Yargıtay'ın incelemesi kural olarak dosya üzerinden yapılır. Ancak bu inceleme sonucunda verilecek bozma kararı, yeniden duruşma yapılmasını gerektirebilir mi? Hangi tür bozma kararları yeniden yargılamayı zorunlu kılar?

Evet, Yargıtay'ın kanun yararına bozma kararı, yeniden duruşma yapılmasını gerektirebilir. Yargıtay'ın kendisi duruşma yapmaz, incelemesini dosya üzerinden yapar. Ancak verdiği bozma kararının niteliğine göre, dosyayı geri gönderdiği ilk derece mahkemesinin yeniden duruşma açması zorunlu hale gelebilir. CMK m. 309/4'e göre, şu durumlarda yeniden yargılama (ve dolayısıyla duruşma) yapılması gerekir: 1) **Davanın Esasını Çözmeyen Bir Karara İlişkin Bozma (m.309/4-a):** Eğer bozulan karar, yetkisizlik, görevsizlik, davanın reddi gibi davanın esasını çözmeyen bir kararsa, kararı veren mahkeme, gerekli inceleme ve araştırmayı yapmak için yeniden yargılamaya başlar ve bu kapsamda duruşma açabilir. 2) **Mahkumiyet Hükmünün Belirli Yönlerden Bozulması (m.309/4-b):** Eğer bozma, bir mahkumiyet hükmünün, davanın esasını çözmeyen bir yönüne (örneğin, HAGB koşullarının yanlış değerlendirilmesi, tekerrür hükümlerinin uygulanmaması gibi) veya **savunma hakkını kaldıran veya kısıtlayan usul işlemlerine** (örneğin, sanığa son söz hakkı verilmemesi, avukatının yokluğunda karar verilmesi gibi) ilişkinse, kararı veren mahkeme yeniden yargılama yapmak zorundadır. Bu, adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Mahkeme, bu usuli eksikliği gidermek için duruşma açar ve yargılama sonucuna göre yeni bir hüküm kurar. Buna karşılık, mahkumiyet dışındaki hükümler (beraat gibi) bozulduğunda (m.309/4-c) veya Yargıtay'ın doğrudan cezanın kaldırılmasına/hafifletilmesine karar verdiği hallerde (m.309/4-d), yeniden yargılama ve duruşma yapılması gerekmez. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kanun-yararina-bozma)