Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.05.2016 tarihli ve 2015/1 E., 2016/1 K. sayılı kararının temel gerekçeleri nelerdir? Kurul, HMK m. 177/1'deki 'tahkikat sona erinceye kadar' ifadesine rağmen neden 'bozmadan sonra ıslah yasağı'nın devam etmesi gerektiğine karar vermiştir?
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 2016 tarihli bu kararında, HMK'nın yürürlüğe girmesine rağmen bozmadan sonra ıslah yasağının devam etmesi gerektiğine karar verilmesinin temel gerekçeleri, 1948 tarihli eski İBK'daki gerekçelerle büyük ölçüde aynıdır ve usul hukukunun temel ilkelerine dayanır: 1) **Yargılamanın Sürüncemede Kalmasının Önlenmesi:** Kurul'a göre, ıslah, yargılamanın herhangi bir aşamasında tanınan istisnai bir haktır. Bu hakkın, Yargıtay bozması sonrasına, yani davanın neredeyse son aşamalarına kadar yaygınlaştırılması, davaların sonu alınamayacak şekilde uzamasına neden olur. Taraflardan biri, dava yıllarca sürdükten sonra, bozma üzerine, ıslahla davayı tamamen farklı bir mecraya sokabilir. Bu durum, usul ekonomisine ve yargılamanın makul sürede bitirilmesi hedefine aykırıdır. 2) **Usuli Kazanılmış Hakların Korunması:** Mahkemenin Yargıtay'ın bozma kararına uymasıyla, taraflardan biri lehine 'usuli kazanılmış hak' doğar. Bozmadan sonra ıslaha izin verilmesi, bu kazanılmış hakkı ihlal etme veya etkisiz kılma riski taşır. Örneğin, bozma kararında bir talebin zamanaşımına uğradığı belirtilmiş ve mahkeme buna uymuşsa, davacının ıslah yoluyla bu talebi yeniden canlandırmasına izin vermek, davalının usuli kazanılmış hakkını ortadan kaldırır. 3) **İstikrar ve Hukuki Güvenlik:** Yıllardır uygulanan ve yerleşik hale gelen bir kuralın, kanunda açık bir değişiklik olmadan, sadece 'tahkikat sona erinceye kadar' ifadesinin geniş yorumlanmasıyla değiştirilmesi, hukuki istikrar ve güvenlik ilkelerini zedeler. Kurul, HMK m. 177/1'deki ifadenin, ilk derece mahkemesindeki ilk tahkikatı kastettiğini, bozma sonrası aşamayı kapsamadığını yorumlamıştır. Nitekim bu katı yorum, ancak 2020 yılında yapılan açık kanun değişikliği (HMK m. 177/2'nin eklenmesi) ile aşılabilmiştir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/belirsiz-alacak-veya-kismi-dava/)