Kaçak bir yapıyla ilgili olarak, o yapının bulunduğu yerden geçen veya komşusu olan bir vatandaşın, ilgili idareye (belediye, CİMER vb.) ihbarda bulunma hakkı var mıdır? İdarenin bu ihbar üzerine harekete geçme yükümlülüğü bulunur mu?

Evet, herhangi bir vatandaşın, gördüğü bir kaçak yapı hakkında ilgili idareye ihbar ve şikayette bulunma hakkı vardır. Bu hak, Anayasa'nın 74. maddesinde düzenlenen 'dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı'nın bir parçasıdır. Özellikle kaçak yapı nedeniyle manzarası kapanan, güneşi engellenen veya çekme mesafeleri ihlal edilen komşuların, doğrudan ve kişisel bir menfaati de söz konusudur. Makalede belirtildiği gibi, vatandaşlar bu ihbarlarını ilgili belediyeye, köylerde il özel idaresine, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 'Alo 181' hattına veya Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) yapabilirler. İdarenin bu ihbar üzerine harekete geçme yükümlülüğü vardır. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gereğince, idare, kendisine yapılan başvuruları ve şikayetleri işleme koymak, incelemek ve sonucu hakkında başvurucuya bilgi vermekle yükümlüdür. Bir kaçak yapı ihbarı, idareye denetim görevini yerine getirmesi için bir bildirim niteliğindedir. İdarenin, somut bir ihbar karşısında kayıtsız kalması ve denetim görevini ihmal etmesi, hizmet kusuru oluşturur ve bu ihmalden bir zarar doğması halinde idarenin hukuki sorumluluğuna yol açabilir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/kacak-yapi-cezasi-ihbar-sikayet/)