YHGK 2021/192 E., 2023/157 K. sayılı kararında, davacının dava dışı bir şirkete mahkeme kararıyla ödemek zorunda kaldığı bedeli, arsa sahiplerinden 'rücuan tazminat' olarak talep etmesi nasıl değerlendirilmiştir? Mahkemenin ilk kararındaki 'rücuan tazminat için öncelikle ödeme yapılması gerektiği' yönündeki gerekçesi, Yargıtay'ın birinci bozma kararında neden kabul görmemiştir?

İlk derece mahkemesi, ilk kararında, davacının talebini bir 'rücu davası' olarak nitelendirmiş ve rücu hakkının doğabilmesi için öncelikle zarara neden olan borcun (taşeron şirkete olan borcun) fiilen ödenmesi gerektiğini, sadece bir mahkeme kararıyla borçlu duruma düşmenin rücu hakkı için yeterli olmadığını belirterek davayı reddetmiştir. Ancak Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi, birinci bozma kararında bu hukuki nitelendirmeyi kabul etmemiştir. Yargıtay, olayı bir rücu ilişkisi olarak değil, taraflar arasındaki 'arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin fiilen sona ermesi' olarak değerlendirmiştir. Bu nitelendirmeye göre, sözleşme ilişkisi sona erdiğinde, tarafların (kusurlu olup olmadıklarına bakılmaksızın) sebepsiz zenginleşme veya sözleşmenin tasfiyesi hükümleri uyarınca (BK m. 108, şimdi TBK m. 125) birbirlerinin malvarlığına kazandırdıkları değerleri geri isteme hakları doğar. Davacı yüklenicinin, sözleşme kapsamında arsa üzerine yaptığı ve arsa sahiplerinin malvarlığında kalan imalatların bedelini talep etme hakkı vardır. Davacının, bu imalatları yaptırdığı taşerona bir borcu olması ve bu borç nedeniyle aleyhine dava açılmış olması, arsa sahiplerinden imalat bedelini talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. Bu durum, sadece davacının uğradığı zararın bir kanıtıdır. Yargıtay, davanın hukuki temelini 'rücu'dan 'sözleşmenin tasfiyesi ve imalat bedelinin iadesi'ne çevirerek, ödeme şartını ortadan kaldırmış ve mahkemenin bu imalatların bedelini hesaplatarak hüküm altına alması gerektiğine karar vermiştir. Bu nedenle mahkemenin ilk gerekçesi kabul görmemiştir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/belirsiz-alacak-veya-kismi-dava/)