775 sayılı Kanun Geçici Madde 8, 1/3/1976 gününden önce yapılmış gecekondular hakkında, haklarında daha önce yıkım kararı alınmış olsa bile, 21. maddedeki yıktırmama güvencesinin uygulanacağını belirtmektedir. Bu düzenlemenin hukuki niteliği nedir ve hangi amaca hizmet etmektedir?

775 sayılı Kanun'un Geçici Madde 8'i, hukuki niteliği itibarıyla bir 'af' veya 'yasallaştırma' niteliği taşıyan özel bir geçiş hükmüdür. Bu düzenleme, belirli bir tarihten (1/3/1976) önce yapılmış olan gecekondular için geriye dönük bir koruma sağlamaktadır. Bu düzenlemenin amacı şudur: Kanunun ilk çıktığı 1966 yılından 1976 yılına kadar geçen sürede, kanunun öngördüğü ıslah ve önleme mekanizmalarının yeterince etkin işletilemediği, bu süreçte yeni gecekonduların yapıldığı ve bunlar hakkında yıkım kararları alındığı bir sosyal gerçeklik olarak ortaya çıkmıştır. Kanun koyucu, bu fiili durumu ve oluşan sosyal mağduriyetleri gidermek amacıyla, belirli bir milat tarihi koyarak, bu tarihten önce yapılmış gecekonduları da kanunun koruma şemsiyesi altına almayı hedeflemiştir. Madde, bu gecekondular hakkında daha önce alınmış ancak henüz uygulanmamış yıkım kararlarının infazının durdurulacağını ve bu yapıların da, hak sahipliği şartlarının taşınması kaydıyla, 21. maddedeki 'yıktırmama güvencesinden' (yani yerine yeni bir konut veya arsa verilene kadar yıkılamama) yararlanacağını hükme bağlamıştır. Ancak, daha önce yıkımı gerçekleştirilmiş olanlar için geriye dönük bir hak talebi (tazminat gibi) imkanını da kapatmıştır. Bu, birikmiş sosyal bir soruna pragmatik bir çözüm bulma amacı taşıyan tipik bir geçiş hükmüdür. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/775-sayili-gecekondu-kanunu/)