775 sayılı Kanun m. 37 uyarınca, özel kişilere ait arazi ve arsalar üzerine yapılan izinsiz yapılar (gecekondular) için ceza hükümlerinin uygulanabilmesi hangi şarta bağlanmıştır? Bu şartın hukuki mantığı nedir?

775 sayılı Kanun'un 37. maddesi, kural olarak kamu arazileri (belediye, Hazine vb.) üzerindeki kaçak yapılaşmayı hedef alan cezai yaptırımlar öngörür. Maddenin ikinci fıkrası, bu cezai hükümlerin özel kişilere ait arazi ve arsalar üzerindeki izinsiz yapılar için de uygulanabilmesini özel bir şarta bağlamıştır. Bu şart, **'arsa sahibinin yazılı müracaatı'** ve **'mülkiyet durumunu vesikalandırması'dır (belgelemesidir)**. Bu şartın hukuki mantığı şudur: Kanun koyucu, özel mülkiyet alanına, mülk sahibinin iradesi olmaksızın doğrudan cezai bir müdahalede bulunmaktan kaçınmıştır. Kamu arazileri üzerindeki işgaller doğrudan kamu düzenini ilgilendirirken, özel arazi üzerindeki bir yapılaşma öncelikle mülk sahibinin hakkını ilgilendiren bir durumdur. Devlet, mülk sahibinin talebi olmadan, onun arazisindeki bir yapılaşma için re'sen cezai bir süreç başlatmayı uygun görmemiştir. Arsa sahibi, arazisindeki izinsiz yapıdan şikayetçi ise, durumu adli makamlara bildirerek ve tapu gibi belgelerle mülkiyetini ispatlayarak 775 sayılı Kanun'daki cezai yaptırımların (yapan, yaptıran, satan, alan hakkında TCK hükümlerinin uygulanması) işletilmesini sağlayabilir. Eğer arsa sahibi müracaat etmezse, bu fiil 775 sayılı Kanun kapsamında değil, genel hükümler (TCK m.184 imar kirliliği, TCK m.154 hakkı olmayan yere tecavüz vb.) çerçevesinde değerlendirilir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/775-sayili-gecekondu-kanunu/)