YHGK 2021/192 E., 2023/157 K. sayılı kararında, davacının açtığı davanın 'kısmi dava' olarak nitelendirilmesine rağmen, mahkemenin davayı 'belirsiz alacak davası' olarak görüp bozmadan sonra yapılan ıslahı kabul etmesi neden hukuka aykırı bulunmuştur? Bu durumun usul ekonomisi ve kanunların zaman bakımından uygulanması ilkeleriyle ilişkisi nedir?
YHGK, ilk derece mahkemesinin kararını iki temel nedenle hukuka aykırı bulmuştur: 1) **Davanın Yanlış Nitelendirilmesi:** Mahkeme, davacının 'fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak' açtığı ve objektif olarak 'kısmi dava' niteliğinde olan bir davayı, hatalı bir değerlendirme ile 'belirsiz alacak davası' olarak kabul etmiştir. Bu, davanın temel hukuki çerçevesinin yanlış kurulması anlamına gelir. 2) **Bozmadan Sonra Islah Yasağının İhlali:** Davanın açıldığı ve ıslahın yapıldığı tarih itibarıyla, Yargıtay'ın 06.05.2016 tarihli İBK'sı yürürlükteydi ve bu karara göre bozmadan sonra ıslah yapılması mümkün değildi. Mahkeme, davayı yanlış bir şekilde belirsiz alacak davası olarak nitelendirerek, aslında bir ıslah olan talep artırımını, 'belirsiz alacak davasında talebin belirlenmesi' olarak yorumlamış ve bu yasağı dolanmıştır. Bu durumun ilgili ilkelerle ilişkisi şöyledir: - **Usul Ekonomisi:** Mahkemenin, davanın türünü doğru belirleyip yargılamayı buna göre yürütmesi, yargılamanın daha hızlı ve daha az masrafla sonuçlanmasını sağlar. Yanlış nitelendirme, davanın gereksiz yere uzamasına ve birden fazla kez bozulmasına neden olarak usul ekonomisi ilkesini zedelemiştir. - **Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması:** Bozmadan sonra ıslaha izin veren HMK m. 177/2 değişikliği, 28.07.2020'de yürürlüğe girmiştir. Olaydaki ıslah işlemi ise 2018'de yapılmıştır. 'Tamamlanmış usuli işlemlerin yeni kanundan etkilenmemesi' ve 'kanunların geriye yürümezliği' ilkeleri gereği, mahkeme, sonradan çıkan bir kanunu geçmişteki bir işleme uygulayamaz. Mahkemenin direnme kararında bu yeni değişikliğe atıf yapması, bu temel ilkenin de ihlali anlamına gelmektedir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/belirsiz-alacak-veya-kismi-dava/)