CMK m.309'da düzenlenen kanun yararına bozma ile TCK m.7/3'te düzenlenen 'lehe kanun uygulaması' ilkesi arasında, kesinleşmiş hükümler açısından nasıl bir ilişki kurulabilir? İşlendiği zaman suç olmayan bir fiil nedeniyle verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü, bu iki kurum çerçevesinde nasıl ele alınabilir?

Bu iki kurum, kesinleşmiş hükümlere etki etme potansiyelleri açısından birbiriyle ilişkilidir ve birlikte uygulanabilirler. TCK m. 7/3, 'Hüküm kesinleştikten sonra yürürlüğe giren kanun... lehe ise, hükümlünün cezasının kaldırılmasını veya azaltılmasını gerektiriyorsa, Yargıtaydan ... bir karar istenebilir' der. Kanun yararına bozma (CMK m.309) ise, kanun yolu denetiminden geçmeden kesinleşmiş hukuka aykırı kararların düzeltilmesi yoludur. İşlendiği zaman suç olmayan bir fiil nedeniyle verilmiş ve istinaf/temyizden geçmeden kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü, hem kanunilik ilkesine (TCK m.2) aykırı olduğu için hem de lehe kanun (fiilin suç olmaktan çıkarılması) kapsamında olduğu için sorunludur. Bu durumda izlenecek yol şudur: 1) **Kanun Yararına Bozma (CMK m. 309):** Bu durum, 'hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiren' açık bir hukuka aykırılıktır. Adalet Bakanlığı, CMK m. 309 uyarınca kanun yararına bozma talebinde bulunur. Yargıtay ilgili ceza dairesi, bu talebi kabul ederek CMK m. 309/4-d uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına gerek görmeden, doğrudan mahkumiyet hükmünü bozarak cezanın kaldırılmasına karar verir. 2) **Lehe Kanun Uygulaması (TCK m. 7/3):** Alternatif olarak veya kanun yararına bozma yoluna gidilmediği durumlarda, hükümlü veya avukatı, TCK m. 7/3 uyarınca hükmü veren mahkemeye başvurarak, lehe olan yeni kanun (fiili suç olmaktan çıkaran) uyarınca 'uyarlama yargılaması' yapılmasını ve cezanın kaldırılmasını talep edebilir. Pratikte, kanun yararına bozma daha hızlı ve merkezi bir çözüm sunarken, lehe kanun uygulaması bireysel başvuruya dayalı bir yoldur. Her ikisi de aynı amaca, yani hukuka aykırı ve dayanaksız hale gelen mahkumiyetin ortadan kaldırılmasına hizmet eder. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kanun-yararina-bozma)