CMK m.309 uyarınca kanun yararına bozma yoluna başvurulduğunda, Yargıtay'ın incelemesi Adalet Bakanlığı'nın başvurusunda belirttiği hukuka aykırılık sebepleriyle sınırlı mıdır? Yargıtay, talep dışı bir bozma nedeni tespit ederse ne yapmalıdır?

Evet, kanun yararına bozma incelemesi, Adalet Bakanlığı'nın başvurusunda ileri sürdüğü hukuka aykırılık sebepleriyle sınırlıdır. Bu, 'taleple bağlılık' (istemle bağlılık) ilkesinin olağanüstü kanun yollarındaki bir yansımasıdır. Olağan temyiz incelemesinden farklı olarak, Yargıtay re'sen (kendiliğinden) başka bir hukuka aykırılık tespit etse bile, bu sebeple kararı bozamaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 24.04.2012 tarihli, 2011/406 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, Yargıtay, incelemesi sırasında talep edilmeyen ancak kararı veren hakim veya mahkemece yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre gereken hüküm verilir. Bu hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz. c) Davanın esasını çözüp de mahkûmiyet dışındaki hükümlere ilişkin ise, aleyhte sonuç doğurmaz ve yeniden yargılamayı gerektirmez. d) Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.”, eğer bu inceleme sırasında talep edilmeyen başka bir hukuka aykırılık tespit ederse, bu yeni hukuka aykırılıkla ilgili kendiliğinden bozma kararı veremez. Bu durumda Yargıtay, tespit ettiği yeni hukuka aykırılıkla ilgili olarak, yeni bir kanun yararına bozma başvurusu yapılmasını sağlamak amacıyla durumu Adalet Bakanlığı'na bildirmeli veya koşulları varsa (cezanın kaldırılması/hafifletilmesi gerekiyorsa) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na ihbarda bulunmalıdır. Amaç, tüm hukuka aykırılıkların usulüne uygun bir başvuru ile ve tek seferde giderilmesini sağlamaktır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kanun-yararina-bozma)