775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 18. maddesi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra kamu arazileri üzerine yapılan izinsiz yapıların yıkım sürecini nasıl düzenlemektedir? Bu yıkım için bir mahkeme kararı veya idari karar alınması gerekli midir?

775 sayılı Kanun'un 18. maddesi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (20.07.1966) sonra, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere ait arazilerde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde yapılan izinsiz yapılar için çok hızlı ve istisnai bir yıkım usulü öngörmektedir. Maddeye göre, bu tür yapılar, inşa sırasında veya iskan edilmiş olmalarına bakılmaksızın, 'hiçbir karar alınmasına lüzum kalmaksızın' belediye veya Devlet zabıtası tarafından 'derhal' yıktırılır. Bu hüküm, 3194 sayılı İmar Kanunu'ndaki genel usulden (yapı tatil tutanağı, süre verme, encümen kararı vb.) ayrılır. Kamu arazileri üzerindeki yeni gecekondu yapımını engellemek amacıyla idareye, herhangi bir yargı kararı veya idari karar (encümen kararı gibi) beklemeksizin doğrudan ve derhal yıkım yetkisi tanımaktadır. Yıkım sırasında mülki amirlerden yardım istenebilir. Özel kişilere ait arazilerdeki yapılar için ise bu doğrudan yıkım usulü uygulanmaz; arsa sahibinin yazılı müracaatı ve mülkiyetini ispatlaması şarttır, aksi halde genel hükümler (İmar Kanunu) uygulanır. **Not:** Bu fıkra Anayasa Mahkemesi'nin 22/2/2024 tarihli kararıyla iptal edilmiş olup, karar 3/1/2025'te yürürlüğe girecektir. Yürürlüğe girene kadar mevcut hüküm geçerlidir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/775-sayili-gecekondu-kanunu/)