Bir yapının 'ruhsatsız' olması ile 'ruhsat ve eklerine aykırı' olması arasında hukuki sonuçlar açısından ne gibi farklar vardır? Özellikle yapının ruhsata bağlanabilme potansiyeli bu iki durumu nasıl etkiler?

Hukuki olarak her ikisi de 'kaçak yapı' sayılsa da, sonuçları açısından önemli farklar vardır. **Ruhsatsız yapı**, hiç ruhsat alınmadan inşaatına başlanan yapıdır. **Ruhsat ve eklerine aykırı yapı** ise, geçerli bir ruhsat alındıktan sonra, bu ruhsata ve onaylı projelerine (mimari, statik vb.) aykırı imalatlar yapılmasıdır. Temel fark, ruhsata bağlanabilme potansiyelinde ortaya çıkar: 1) **Ruhsatsız ama İmar Planına Uygun Yapı:** Eğer bir yapı hiç ruhsat alınmadan yapılmış olsa bile, bulunduğu yerdeki imar planına (emsal, yükseklik vb. kurallara) uygunsa, İmar Kanunu m.32 uyarınca yapı sahibine süre verilerek ruhsat alması ve yapıyı yasallaştırması imkanı tanınır. 2) **Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapı:** Bu durumda, sadece aykırı olan kısımların durumu değerlendirilir. Eğer aykırılıklar, yapının taşıyıcı unsurlarına zarar vermeden düzeltilebilecek nitelikte ise, yapı sahibine bu aykırılıkları gidermesi için süre verilir. Aykırılıklar giderilince mühür kaldırılır. Ancak, hem ruhsatsız hem de imar planına aykırı olan veya ruhsat ve eklerine aykırılığı düzeltilemeyecek nitelikte olan yapıların yıkılması gerekir. Dolayısıyla, 'ruhsat ve eklerine aykırılık' durumunda yapının tamamının yıkılması yerine sadece aykırı kısmın düzeltilmesiyle yapının kurtarılma ihtimali daha yüksektir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/kacak-yapi-cezasi-ihbar-sikayet/)