İYUK madde 9'daki 'Görevli Olmayan Yerlere Başvurma' düzenlemesinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) 'mahkemeye erişim hakkı'na ilişkin içtihatlarıyla ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #50770

İYUK madde 9, davanın yanlış yargı yolunda açılması durumunda hak kaybını önleyerek kişilerin hak arama özgürlüğünü korumayı amaçlar. AİHM'in Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesine (adil yargılanma hakkı) dayanarak verdiği kararlarda, idari yargılama usulü kanununun 9. maddesinin 'aşırı şekilci yorumlanmasının, başvuranların mahkemeye erişim haklarından ve AİHS'nin 6/1 maddesi uyarınca adil yargılanma haklarından yoksun bıraktığının kabul edildiği görülmektedir' (Örneğin; Mesutoğlu, No:36533/04). Bu nedenle, Danıştay, bu maddeyi yorumlarken aşırı şekilcilikten kaçınarak ve hukukun genel ilkeleriyle, hak arama özgürlüğüne uygun yorumlamayı benimsemiştir. Bu, iç hukuk düzenlemelerinin uluslararası insan hakları standartlarına uygun yorumlanması gerekliliğini vurgular.